2022-жылдан бери Батыш өлкөлөрү Орусиянын экономикасын басаңдатуу үчүн санкцияларын улам кеңейтип келет. Алгач көңүл Москвадагы банктарга, олигархтарга жана коргонуу өнөр жайына бурулса, убакыт өткөн сайын санкциялык саясаттын логикасы өзгөрдү: эми Кремлге түз жардам бергендер гана эмес, ага көмөкчү инфраструктура болуп берген үчүнчү өлкөлөрдөгү уюмдар да бутага алынууда.

26-майда Улуу Британия Кыргызстандагы үч уюмга каршы жарыялаган санкциялар дал ушул жаңы стратегиянын көрүнүктүү мисалы болду. Британ өкмөтүнүн жаңыланган санкциялык тизмесине Бишкекте катталган бир банк жана эки каржылык компания кирди. Лондондун түшүндүрмөсүнө ылайык, бул уюмдар Орусиянын стратегиялык каржы секторуна кызмат көрсөтүп, анын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн сактоого көмөктөшкөн.

Улуу Британиянын Тышкы иштер министрлиги үчүнчү өлкөлөр аркылуу санкцияларды айланып өтүү каналдарын бөгөттөөнү күчөттү.

Санкцияга кабылган негизги уюм — «Евразия Сактык Банкы». Британиялык тарап аны Орусия менен байланышкан финансылык операцияларга шарт түзгөн институт катары мүнөздөдү. Ошол эле учурда «Мамлекеттик брокердик компания» жана USDKG бренди менен белгилүү «Виртуалдык активдерди чыгаруучу» компаниясы дагы кара тизмеге кошулду. Лондондун пикиринде, бул түзүмдөр Кремл үчүн экономикалык мааниге ээ болгон кызматтарды сунуштап келген.

Киргизилген чектөөлөрдүн алкагында аталган уюмдардын Улуу Британия юрисдикциясындагы бардык активдери тоңдурулат. Британ жарандарына жана компанияларына алар менен иштөөгө тыюу салынат. Натыйжада, кыргызстандык эки каржы институту эл аралык банктык системанын маанилүү элементи болгон корреспонденттик байланыштардан ажыратылууда. Мындай чектөө доллар жана фунт аркылуу жүргүзүлүүчү операцияларды татаалдаштырып, чет өлкөлүк өнөктөштөр үчүн тобокелдикти күчөтөт.

Кыргызстан үчүн бул окуя бир нече деңгээлде маанилүү. Экономикалык жактан караганда, өлкөнүн банк системасы эл аралык ишенимге өтө көз каранды. Борбор Азиядагы көптөгөн банктар акыркы эки жылда Орусия менен Батыш ортосундагы финансылык ажырымдан пайда көрүүгө аракет кылышкан; соода агымдары көбөйүп, төлөм кызматтарына суроо-талап өскөн. Бирок пайда менен кошо тобокелдик дагы көбөйдү. Батыш өлкөлөрү санкциялык режимди айланып өтүүгө көмөктөшөт деп эсептеген институттарды эми ачык бутага ала баштады.

Кыргызстан азырынча бул эки дүйнөнүн ортосунда тең салмак издеген өлкө бойдон калууда. Бирок Лондондун акыркы чечими бир нерсени ачык көрсөттү: глобалдык санкциялык режимде нейтралдуу аймак барган сайын азайып баратат.