Сүйлөм мүчөлөрү деген эмне?

Taberik Newsroom • 06- май 2026 • 5 мүн окуу

Сүйлөм мүчөлөрү — бул сүйлөмдүн курамына кирип, өзүнчө суроого жооп берген жана грамматикалык жактан бири-бири менен байланышып турган сөздөр.

Сүйлөм мүчөлөрү | 5-класс

🔑 Баш мүчөлөр

👤 Ээ

Эмнени билдирет: Сүйлөмдүн негизги ээсин, кыймылды аткаруучусун же затты.
Суроолору: Ким? Эмне? Кимдер? Эмнелер?
Даяр формасы: Негизинен атооч жөндөмөдөгү зат атооч болот.

Ээ бир сызык менен сызылат: ______

⚡ Баяндооч

Эмнени билдирет: Ээнин кыймыл-аракетин же абалын түшүндүрөт.
Суроолору: Эмне кылды? Эмне кылат? Кандай?
Даяр формасы: Көбүнчө этиш сөздөр менен берилет.

Баяндооч эки сызык менен сызылат: ═════

🔎 Айкындооч мүчөлөр

🔍 Аныктооч

кайсы? кандай? кимдин?

Зат атоочтун белгисин же таандыктыгын аныктайт.

Мисал: «Кызыл алма» (кайсы?).
Белгилениши: ﹏﹏

🎯 Толуктооч

кимди? эмнени? кимге?

Баяндоочтун аракетинин багытын толуктайт.

Мисал: «Китепти окуду» (эмнени?).
Белгилениши: – – –

⏳ Бышыктооч

качан? кайда? кантип?

Иш-аракеттин мезгилин, ордун же себебин билдирет.

Мисал: «Тез жүгүрдү» (кантип?).
Белгилениши: _._._

📝 Сүйлөм мүчөлөрүн талдоо

1. Ынтымак достордун жолун ачат.

Ээ: Ынтымак Баяндооч: ачат Толуктооч: достордун жолун

2. Баатыр элден чыгат.

Ээ: Баатыр Баяндооч: чыгат Бышыктооч: элден

3. Кежиликтин үнү угулат.

Ээ: үнү Аныктооч: Кежиликтин Баяндооч: угулат

4. Терең ой жүрөктүн тереңинен чыгат.

Ээ: ой Аныктооч: Терең Бышыктооч: жүрөктүн тереңинен Баяндооч: чыгат

5. Куштун тилин куш билет.

Ээ: куш Толуктооч: Куштун тилин Баяндооч: билет

6. Мээрим этегине түшкөн нандын күкүмүн алаканына салды.

Ээ: Мээрим Толуктооч: күкүмүн Баяндооч: салды Бышыктооч: алаканына

7. Төбөдө безеленип сайраган боз торгойдун үнү көңүлүмдү көтөрдү.

Ээ: үнү Аныктооч: Төбөдө безеленип сайраган боз торгойдун Толуктооч: көңүлүмдү Баяндооч: көтөрдү

Редакция

Көңүл ачуу

Бизнес жана Жардам