Энциклопедия

Инфляция деген эмне?

Taberik Newsroom 5 мүн окуу
Инфляция деген эмне?

Инфляция – бул өлкөдөгү товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн бааларынын жалпы деңгээлинин узак убакытка жогорулашы. Башкача айтканда, инфляция учурунда акчанын сатып алуу жөндөмдүүлүгү төмөндөйт, б.а. мурунку акчага караганда азыраак товар сатып алууга болот.

2026-жыл, май • Макроэкономика
📈 САТЫП АЛУУ ЖӨНДӨМДҮҮЛҮК

Инфляция деген эмне?

Товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн бааларынын жалпы деңгээлинин узак убакытка жогорулашы

🏦 Инфляция — акчанын сатып алуу жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшү. Башкача айтканда, мурунку акчага караганда азыраак товар сатып алууга болот. Мисалы: өткөн жылы 100 сомго 1 кг күрүч алсаңыз, бүгүн ошол эле 100 сомго 800 гр гана күрүч аласыз.

📊💰

Суроо-талаптын инфляциясы

Калктын акчасы көбөйүп, бирок товарлар жетишсиз болгон учур. «Көп акча — аз товар» абалында баалар өсө баштайт.

🏭⚡

Чыгымдардын инфляциясы

Өндүрүш чыгымдары (чийки зат, электр энергиясы, айлык акы) көбөйсө, ал даяр товардын баасына таасирин тийгизет.

🏦💸

Акча массасынын көбөйүшү

Экономикадагы товарлардын көлөмүнө дал келбеген, жүгүртүүдөгү ашыкча акчанын чыгарылышы.

🍞📈

Жашоо наркынын өсүшү

Калктын сатып алуу мүмкүнчүлүгү төмөндөйт, бул өзгөчө пенсионерлерге жана аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө терс таасирин тийгизет.

🏦📉

Капиталдын нарксызданышы

Банктардагы аманаттардын реалдуу наркы түшөт. Эгер депозиттин пайыздык чени инфляциядан төмөн болсо, акчаңыздын баасы түшүп калат.

~5-7%
Кыргызстандагы орточо инфляция (2024-25)
Улуттук банк
2%
Өнүккөн өлкөлөрдүн максаттуу деңгээли
FED / ECB
43%
Түркияда 2022 (максималдуу көрсөткүч)
TÜİK
🏛️ КР Улуттук банкынын ролу

Инфляцияны көзөмөлдөө үчүн негизги ченди, милдеттүү резервдерди жана ачык базар операцияларын жөнгө салат. Максаты — баанын туруктуулугун сактоо.