Энциклопедия

Мусаапыр деген ким?

Taberik Newsroom 2 мүн окуу
Мусаапыр — TABERIK түшүндүрөт
TABERIK ТҮШҮНДҮРӨТ

Мусаапыр

Кыргыз тилиндеги сөздүн тарыхы жана мааниси

Мусаапыр (же мусапыр) — кыргыз тилинде негизинен эки мааниде колдонулган сөз. Ал кыргыз тилине араб тилиндеги «мусафир» — «саякатчы», «жолоочу» деген сөздөн перс тили аркылуу кирген.

1 Түз мааниси

Мусаапыр сөзү түз маанисинде жолоочу, саякатчы же бөтөн жерлик адам дегенди билдирет. Бул — өз үйүнөн, туулган жеринен алыс сапарга чыгып, убактылуу башка жерде жүргөн адам.

Ислам дининде сапарда жүргөн адам «мусафир» деп аталып, ага айрым жеңилдиктер берилет. Мисалы, сапарда намазды кыскартып окууга же орозону кийинчерээк кармоого уруксат кылынат.

2 Өтмө мааниси

Убакыттын өтүшү менен бул сөз кыргыз турмушунда башка мааниде да колдонулуп калган. «Мусаапыр» деп үй-жайсыз, байкуш, жардамга муктаж же кароосуз калган адамды да аташкан.

Эл арасында «Мусапыр болуп калуу», «Мусапырдын күнүн көрүү» деген сөз айкаштары кыйын турмушту, жалгыздыкты же жокчулукту түшүндүрөт.

Кыргыз элинин салтында жолоочуну сыйлоо чоң касиет катары эсептелген. Ошондуктан «мусаапыр» деп таанылган адамдарды коноктоо, аларга жардам берүү жана кол сунуу сооптуу иш катары бааланган.