USD/KGS: ▲ 88.50 EUR/KGS: ▼ 95.20 RUB/KGS: ▲ 0.95 KZT/KGS: ▼ 0.19 CNY/KGS: ▲ 12.20 Алтын (гр): ▲ 6,500.00 Күмүш (гр): ▼ 82.00 Кара май (баррель): ▼ 74.50 USD/KGS: ▲ 88.50 EUR/KGS: ▼ 95.20 RUB/KGS: ▲ 0.95 KZT/KGS: ▼ 0.19 CNY/KGS: ▲ 12.20 Алтын (гр): ▲ 6,500.00 Күмүш (гр): ▼ 82.00 Кара май (баррель): ▼ 74.50
Меню
Жарнама
Коом

Садыр Жапаров Ирандын президенти Масуд Пезешкиан менен Жакынкы Чыгыштагы кырдаалды талкуулады

Taberik Newsroom 8 мүн окуу
Садыр Жапаров Ирандын президенти Масуд Пезешкиан менен Жакынкы Чыгыштагы кырдаалды талкуулады — Taberik

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров Ирандын мамлекет башчысы Масуд Пезешкиан менен телефон аркылуу сүйлөштү. Эки өлкөнүн лидерлери Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) алкагындагы өнөктөштүктү жана Жакынкы Чыгыштагы курчуп жаткан геосаясий кризисти талкуулашты.

Кыргызстандын президенттик администрациясынын расмий билдирүүсүнө ылайык, сүйлөшүүнүн жүрүшүндө тараптар өз ара жана көп тараптуу кызматташтыкты мындан ары да чыңдоо маселелери боюнча терең пикир алмашышты. Өзгөчө көңүл үстүбүздөгү жылы Кыргызстан төрагалык кылып жаткан Шанхай кызматташтык уюмунун алкагындагы координацияга бурулду.

Президент Жапаров Кыргызстан уюмдун тынчтыкты, ишенимди жана конструктивдүү өнөктөштүктү камсыз кылуудагы ролун күчөтүүгө өзгөчө маани берерин айтты. Муну менен бирге, сүйлөшүүдө акыркы убакта глобалдык коопсуздукка коркунуч туудурган Жакынкы Чыгыштагы кырдаал негизги темалардын бири болду.

“Күн тартибиндеги аймактык маселелерге токтолгон Садыр Жапаров диалогду улантуунун жана бардык маселелерди саясий-дипломатиялык жолдор менен гана чечүүнүн маанисин өзгөчө белгиледи. Кыргыз тарап жаралган кырдаалдын тез арада жөнгө салынышына жана Жакынкы Чыгышта туруктуулуктун калыбына келтирилишине үмүт артарын билдирди”, — деп айтылат президенттик администрациянын маалыматында.

Бул сүйлөшүү Жакынкы Чыгыштагы туруксуздук курчуп, эл аралык коомчулуктун тынчсыздануусун жаратып жаткан учурга туш келди. Буга чейин, 14-май күнү Садыр Жапаров ШКУга мүчө мамлекеттердин Коопсуздук кеңештеринин катчылары менен жолугушууда ушул маселеге токтолуп, аймактагы кризис уюмга кирген өлкөлөр үчүн эң башкы борбордук көйгөйлөрдүн бирине айланганын эскерткен.

2001
Шанхай кызматташтык уюму (ШКУ) Казакстан, Кытай, Кыргызстан, Орусия, Өзбекстан жана Тажикстан тарабынан негизделген жыл.
2023
Иран Ислам Республикасы уюмдун толук укуктуу мүчөлүгүнө расмий түрдө кабыл алынган жыл.
10
Учурда ШКУнун курамына кирген туруктуу мүчө мамлекеттердин жалпы саны (Беларус 2024-жылы кошулган).

Шанхай кызматташтык уюму өзүнүн негизги уставына ылайык, мүчө мамлекеттердин ортосундагы өз ара ишенимди, саясий, экономикалык, коопсуздук жана маданий кызматташтыкты бекемдөөгө багытталган. Акыркы жылдары уюмдун географиялык аренасы кеңейип, аймактык гана эмес, глобалдык саясий процесстерге таасир этүүчү ири күчкө айланууда.

ШКУнун кеңейүү хронологиясы жана негизги курамы

  • Негиздөөчүлөр (2001): Кытай, Орусия, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Өзбекстан уюмдун пайдубалын түптөгөн.
  • Биринчи толкун (2017): Түштүк Азиядагы эки ири мамлекет — Индия менен Пакистан расмий түрдө ШКУга кошулган.
  • Акыркы кеңейүүлөр (2023-2024): 2023-жылы Жакынкы Чыгыштын негизги оюнчусу болгон Иран, ал эми 2024-жылы Беларус мамлекети уюмдун толук кандуу мүчөсү статусун алышкан. Кыргызстан учурда бул ири блоктун туруктуулугун камсыз кылуу милдетин төрага катары аткарууда.