USD/KGS: ▲ 88.50 EUR/KGS: ▼ 95.20 RUB/KGS: ▲ 0.95 KZT/KGS: ▼ 0.19 CNY/KGS: ▲ 12.20 Алтын (гр): ▲ 6,500.00 Күмүш (гр): ▼ 82.00 Кара май (баррель): ▼ 74.50 USD/KGS: ▲ 88.50 EUR/KGS: ▼ 95.20 RUB/KGS: ▲ 0.95 KZT/KGS: ▼ 0.19 CNY/KGS: ▲ 12.20 Алтын (гр): ▲ 6,500.00 Күмүш (гр): ▼ 82.00 Кара май (баррель): ▼ 74.50
Меню
Жарнама
Дүйнө

Украинанын соккулары Орусиянын түштүгүндө отун кризисин күчөттү

Taberik Newsroom 8 мүн окуу
Согуш жана Экономика: Украинанын соккулары Орусиянын түштүгүндө отун кризисин күчөттү — Taberik

Согуш жана Экономика: Украинанын соккулары Орусиянын түштүгүндө отун кризисин күчөттү

Макаланы угуу
00:00

Орусия көзөмөлдөп турган Крым жарым аралында жана ага чектеш басып алынган аймактарда отун кризиси кескин күчөдү. BBC кызматынын маалыматына ылайык, Крымдагы май куюучу бекеттердин басымдуу бөлүгүндө жергиликтүү тургундарга эң көп дегенде 20 литр гана бензин сатылууда, ал эми көптөгөн бекеттерде күйүүчү май таптакыр жок.

Бул кризистин негизги себеби — Украина куралдуу күчтөрүнүн учкучсуз учактар (дрондор) менен Орусиянын мунай тазалоочу заводдоруна жана логистикалык түйүндөрүнө жасаган үзгүлтүксүз, алыс аралыкка багытталган соккулары болуп саналат. Бул кампания Москванын аскердик жана жарандык жабдуу линияларын олуттуу түрдө үзгүлтүккө учуратты. Өзгөчө Орусия тарабынан 2014-жылы аннексияланган Крым жарым аралы терең логистикалык туюкка кептелди. Маселенин көбү Орусиянын түштүгүндөгү Ростов-на-Дону шаарынан басып алынган Мариуполь аркылуу Крымга баруучу кургактагы негизги кан жолго жана көпүрөлөргө украиндердин акыркы соккуларынан улам келип чыгууда. Франциялык Atum Mundi аналитикалык борборунун эксперти Клеман Молен бул каттамды «түштүктөгү орус оккупациясынын негизги омурткасы» деп мүнөздөйт.

Молендин эсебинде, май айынын башынан бери Украина бул багыттагы жүк ташуучу унааларга, анын ичинде күйүүчү май ташыган 30 танкерге 300дөн ашык дрон чабуулун жасаган. Бул масштабдуу кампания июнь айында ого бетер күчөдү. Украинанын Учкучсуз системалар күчтөрүнүн командачысы Роберт Бровдинин ырасташынча, майдын аягы жана июндун башындагы аскердик жүк ташуулардын көлөмү 71 пайызга кыскарган. Мындай ийгиликтүү операциялар Крымга дароо таасирин тийгизип, жарым аралдагы аскердик базалардан Украинага ракета жана дрондорду учуруу мүмкүнчүлүгүн гана чектебестен, аймактагы жарандык турмушту да шалакка учуратты. Жайкы эс алуу мезгили башталганына карабастан, туристтер жана жергиликтүү тургундар социалдык тармактарда май куюучу бекеттерде 10 саатка чейин кезекте турганын жазып, нааразылык билдиришүүдө. Симферополдун тургундары унааларына отун таппай, жумушка жөө каттоого же ат сатып алууга мажбур экенин айтышууда.

Маселенин курчуганын Москва дайындаган жергиликтүү бийлик өкүлдөрү да моюнга алууга аргасыз болушту. Крымдын башчысы Сергей Аксёнов учурда отунга болгон ички суроо-талапты толук канааттандыруу мүмкүн эмес экенин жана жүздөгөн коомдук автобустар күйүүчү майдын жоктугунан каттамга чыга албай жатканын билдирди. Көп өтпөй, 8-июнда Орусиянын Энергетика министрлиги биринчи жолу «түштүк региондордо» аба чабуулдарынын айынан отун менен камсыздоодо убактылуу олуттуу кыйынчылыктар бар экенин расмий ырастады. Учурда деңиз аркылуу паром менен жүк ташуу да өтө кооптуу, анткени Крымга кызмат кылган бир нече паром буга чейин Украина тарабынан талкаланган, ал эми Керчь (Крым) көпүрөсүндө коопсуздуктан улам трафик кескин чектелген. Гарвард университетинин эксперти Крейг Кеннеди азыркы тапта Керчь көпүрөсү аркылуу дизель ташыган унааларды жөнөтүү өтө чоң тобокелчилик экенин эскертет.

Украинанын бул стратегиялык кампаниясы орус армиясынын фронттогу согушуу кудуретине да түз сокку урууда. Логистикалык кризис Крымдан сырткары Луганск жана Херсон багыттарында да сезиле баштады. Президент Владимир Зеленский май айында Орусиянын негизги мунай тазалоо кубаттуулугунун дээрлик 40 пайызы иштен чыгарылганын жарыялаган. Украинанын Учкучсуз системалар күчтөрүнүн «Raid» деп аталган 413-айрым батальонунун командачысы Евгений Карась BBCге берген маегинде, алардын дрондору акыркы убакта Орусиянын абадан коргонуу тутумдарынан олуттуу каршылык көрбөй калганын жана орус аймагында каалаган бутага оңой эле жетип жатышканын баса белгиледи.

Аннексияланган Крымдагы отун кризиси: Негизги цифралар жана фактылар

  • Лимиттик чектөөлөр: Жарым аралдагы көпчүлүк май куюучу бекеттерде бир унаага эң көп дегенде 20 литр гана отун берилүүдө (алдын ала төлөнгөн ваучерлер аркылуу).
  • Логистиканын кыскарышы: Майдын аягы — июндун башында Украинанын дрон чабуулдарынан улам аймактагы аскердик жана стратегиялык жүк ташуулар 71 пайызга азайган.
  • Инфраструктуралык соккулар: Май айынан бери Крым каттамындагы жүк унааларына жана 30 даана күйүүчү май ташыган танкерге 300дөн ашык ийгиликтүү дрон чабуулу жасалган.
  • Стратегиялык жоготуулар: Украина тараптан Орусиянын ички аймактарындагы мунай тазалоочу ишканалардын жана жалпы кубаттуулугунун дээрлик 40 пайызы өчүрүлгөн же жарым-жартылай иштен чыгарылган.
  • Расмий реакция: Орусиянын Энергетика министрлиги жана Крымдын жергиликтүү бийлиги 5-8-июнь күндөрү түштүк аймактарда отун жетишпестиги курч экенин расмий моюнга алышты.